Web Sitesi Yaptırırken Dikkat Edilmesi Gereken 15 Kritik Nokta
Alan adı kimin adına kaydedilecek, panel erişimi verilecek mi, destek ne kadar sürecek? Web tasarım firmasıyla anlaşmadan önce sormanız gereken 15 kritik soruyu derledik.
İçindekiler
- 1.Bu Listeyi Nasıl Kullanmalısınız?
- 2.Sahiplik ve Erişim: Siteniz Gerçekten Sizin mi?
- 3.Teknik Kalite: Görünmeyen Ama Belirleyici Detaylar
- 4.Yasal Uyum: KVKK ve Çerezler
- 5.Süreç ve Sözleşme: Yazılı Olmayan Söz Unutulur
- 6.Firmanın Güvenilirliği: Referans ve İletişim
- 7.Hızlı Kontrol Tablosu
- 8.Sık Karşılaşılan Uyarı İşaretleri
- 9.Firmayla Görüşmeden Önce Yapmanız Gerekenler
Web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler listesi çoğu zaman tasarım zevkiyle sınırlı kalıyor; oysa asıl sorunlar genellikle site yayına girdikten aylar sonra ortaya çıkıyor. Alan adının başkasının adına kayıtlı olduğunu fark etmek, panel şifresine ulaşamamak ya da beklenmedik bir yenileme faturasıyla karşılaşmak bunların en yaygınları. Bu yazıda firmayla anlaşmadan önce kontrol etmeniz gereken 15 kritik noktayı ve her biri için firmaya doğrudan sorabileceğiniz soruyu bulacaksınız.
Bu Listeyi Nasıl Kullanmalısınız?
Aşağıdaki maddeleri beş başlık altında topladık: sahiplik, teknik kalite, yasal uyum, süreç ve sözleşme, firmanın güvenilirliği. Görüşme yaptığınız her firmaya soruları aynı şekilde sorun ve yanıtları not edin. Mümkün olduğunca yanıtları e-posta veya teklif metni üzerinden yazılı almaya çalışın. Sözlü verilen "tabii ki dahil" cevapları, aylar sonra kimsenin hatırlamadığı sözlere dönüşebilir.
Bir firmanın bu sorulardan hoşlanmaması da başlı başına bir işarettir. Şeffaf çalışan bir ekip, bu soruları rahatlıkla yanıtlar.
Listenin amacı firmaları sorguya çekmek değil, iki tarafın da aynı şeyi anladığından emin olmaktır. Örneğin Bursa'da bir mobilya atölyesi işleten biri için “site hazır” ifadesi ürün fotoğraflarının da yüklendiği anlamına gelirken, firma için yalnızca boş şablonun kurulması anlamına gelebilir. Bu tür yanlış anlaşılmalar, kötü niyetten çok kapsamın baştan konuşulmamasından doğar.
Sahiplik ve Erişim: Siteniz Gerçekten Sizin mi?
1. Alan adı kimin adına kaydediliyor?
Alan adı, işletmenizin internetteki adresidir ve markanızın bir parçasıdır. Firma adına yapılan kayıtlarda, ileride başka bir firmayla çalışmak istediğinizde alan adını devralmak zorlaşabilir. Kayıt sahibi olarak işletmenizin veya sizin bilgilerinizin yer alması gerekir.
Sorulacak soru: "Alan adı benim/şirketimin adına mı kaydedilecek ve alan adı yönetim paneline erişimim olacak mı?"
2. Yönetim paneline tam erişim verilecek mi?
Bazı firmalar paneli verir ama yalnızca birkaç alanı düzenlemenize izin verir. Metin, görsel, blog yazısı ve iletişim bilgisi gibi temel içerikleri kendiniz güncelleyebilmelisiniz.
Sorulacak soru: "Panelden hangi alanları kendim düzenleyebileceğim? Kullanım için kısa bir eğitim veya video veriliyor mu?"
3. Kaynak dosyalar ve yedekler kimde?
Kullanılan altyapıya göre kaynak kodu teslim edilmeyebilir; bu tek başına kötü bir şey değildir. Ama en azından içeriklerinizin, görsellerinizin ve form kayıtlarınızın yedeğini alabilmeniz gerekir. Yedeklerin ne sıklıkla alındığı da önemlidir.
Sorulacak soru: "Çalışmayı bırakırsak sitemin içeriklerini ve verilerini hangi formatta teslim alabilirim? Yedekler ne sıklıkla alınıyor?"
Teknik Kalite: Görünmeyen Ama Belirleyici Detaylar
4. Site mobil uyumlu mu?
Ziyaretçilerinizin önemli bir kısmı sitenize telefondan girecek. Sitenin telefonda da kolay okunması, butonların rahat tıklanması ve menünün düzgün çalışması şart.
Sorulacak soru: "Siteyi hangi ekran boyutlarında test ediyorsunuz? Yaptığınız bir siteyi telefonumdan inceleyebilir miyim?"
5. Hız optimizasyonu yapılıyor mu?
Yavaş açılan bir site hem ziyaretçiyi kaçırır hem de Google'da görünürlüğü olumsuz etkileyebilir. Görsellerin sıkıştırılması, modern altyapı ve iyi bir hosting hızın temel taşlarıdır.
Google, sayfa deneyimini ölçmek için Core Web Vitals adını verdiği metrikleri kullanır; bu metriklerin iyi olması hem kullanıcı deneyimi hem de arama görünürlüğü açısından olumludur. Siz teknik detaylarla uğraşmak zorunda değilsiniz, ama firmanın bu ölçümleri önemseyip önemsemediğini sorabilirsiniz.
Sorulacak soru: "Teslimden önce PageSpeed Insights gibi araçlarla hız testi yapıyor musunuz? Sonuçları benimle paylaşır mısınız?"
6. SEO altyapısı kuruluyor mu?
"SEO uyumlu" ifadesi her teklifte geçer ama içi her zaman dolu değildir. Asgari olarak her sayfa için düzenlenebilir başlık ve açıklama alanları, temiz URL yapısı, site haritası ve Google Search Console kurulumu beklenmelidir.
Unutmayın ki SEO altyapısı, sitenin Google'da üst sıralara çıkacağı anlamına gelmez; yalnızca doğru bir başlangıç zemini sağlar. Sıralama zamanla içerik, yerel sinyaller ve rekabete bağlı olarak şekillenir.
Sorulacak soru: "Sayfa başlıklarını ve açıklamalarını panelden düzenleyebilecek miyim? Site haritası ve Search Console kurulumu dahil mi?"
7. SSL sertifikası var mı ve yenilemesi kimde?
Adres çubuğundaki kilit simgesi, verilerin şifreli iletildiğini gösterir. Formu olan her site için gereklidir. Sertifikanın süresi dolduğunda tarayıcılar ziyaretçiye uyarı gösterebilir.
Sorulacak soru: "SSL sertifikası pakete dahil mi, yenilemesi otomatik mi yapılıyor?"
Yasal Uyum: KVKK ve Çerezler
8. KVKK metinleri ve çerez bildirimi için alan ayrılıyor mu?
İletişim formu, randevu formu veya analiz araçları kullanıyorsanız kişisel veri işliyorsunuz demektir. Bu durumda aydınlatma metni ve çerez bilgilendirmesi gibi konular gündeme gelir. Metnin içeriği işletmenize özgü olmalıdır ve hukuki sorumluluk işletmeye aittir; bu yüzden metni bir hukukçuyla hazırlamanızı öneririz. Konunun genel çerçevesini web sitesinde KVKK ve çerez politikası yazımızda anlattık.
Sorulacak soru: "KVKK aydınlatma metni ve çerez bildirimi için sayfa ve onay kutusu altyapısı kuruluyor mu? Metni biz mi sağlayacağız?"
9. Formlardan gelen veriler nerede saklanıyor?
Form mesajları sadece e-postaya mı düşüyor, yoksa bir veritabanında da tutuluyor mu? Kimler erişebiliyor? Bu sorular hem güvenlik hem de veri koruma açısından önemlidir.
Sorulacak soru: "Form verileri nereye kaydediliyor ve bu verilere kimler erişebiliyor?"
Süreç ve Sözleşme: Yazılı Olmayan Söz Unutulur
10. Revize hakkı ne kadar?
"Sınırsız revize" kulağa hoş gelir ama genellikle tanımsızdır. Kaç tur revizenin dahil olduğunu ve neyin revize, neyin yeni iş sayıldığını bilmek gerekir. Örneğin renk değiştirmek revizedir, sonradan yeni bir sayfa eklemek ise çoğu zaman ek iştir.
Sorulacak soru: "Kaç revize turu dahil? Hangi talepler ek ücrete tabi olur?"
11. Teslim süresi ve süreci nasıl işliyor?
Teslim süresinin hangi andan itibaren başladığı önemlidir: sözleşme imzasından mı, içeriklerin teslim edilmesinden mi? Gecikme olursa ne olacağı da konuşulmalıdır.
Sorulacak soru: "Teslim süresi hangi tarihten itibaren sayılıyor ve benim tarafımdan hangi içerikler ne zamana kadar bekleniyor?"
12. Teslim sonrası destek süresi ne kadar?
Yayından sonraki ilk haftalarda küçük düzeltmeler neredeyse her projede gerekir. Bu dönemde ücretsiz destek olup olmadığını ve sonrasında bakımın nasıl işlediğini öğrenin. Bakımın neleri kapsadığını merak ediyorsanız web sitesi bakımı nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
Sorulacak soru: "Teslimden sonra ne kadar süre ücretsiz destek veriyorsunuz? Sonrasında bakım paketi zorunlu mu?"
13. Yenileme ücretleri ve ödeme planı net mi?
İlk yıl dahil olan alan adı ve hosting, ikinci yıl ayrı fiyatlandırılır. Bu rakamı baştan bilmek, bütçe sürprizlerini önler. Ödeme planının (peşin, taksit, ön ödeme ve teslimde kalan tutar) da yazılı olması gerekir. Fiyatı etkileyen kalemleri web sitesi fiyatları rehberimizde ayrıntılı olarak ele aldık.
Sorulacak soru: "İkinci yıl ve sonrasında yıllık olarak ne ödeyeceğim? Ödeme planı nasıl?"
Firmanın Güvenilirliği: Referans ve İletişim
14. Referanslar gerçek ve güncel mi?
Firmanın paylaştığı örnek sitelere girin. Hâlâ yayında mı, hızlı açılıyor mu, telefonda düzgün görünüyor mu? Mümkünse referans işletmelerden birini arayıp süreç hakkında kısa bir görüş alın.
Sorulacak soru: "Benim sektörüme veya ihtiyacıma benzer yaptığınız bir işi gösterebilir misiniz?"
15. İletişim kanalı ve muhatap belli mi?
Proje boyunca kiminle konuşacağınızı, hangi kanaldan (WhatsApp, telefon, e-posta, görüntülü görüşme) ulaşacağınızı ve ortalama dönüş süresini bilmek, süreci çok rahatlatır.
Sorulacak soru: "Proje süresince muhatabım kim olacak ve size hangi kanaldan, hangi saatlerde ulaşabilirim?"
Hızlı Kontrol Tablosu
Web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler aklınızda kalsın diye 15 maddenin özetini tek tabloya dönüştürdük. Görüşmelerden sonra aşağıdaki tabloyu her firma için doldurarak teklifleri yan yana koyabilirsiniz:
| Kontrol noktası | Firma A | Firma B | Firma C |
|---|---|---|---|
| Alan adı işletme adına kayıtlı | |||
| Panel erişimi ve eğitim | |||
| Veri ve içerik yedeği teslimi | |||
| Mobil uyum ve hız testi | |||
| SEO altyapısı ve Search Console | |||
| SSL ve otomatik yenileme | |||
| KVKK ve çerez altyapısı | |||
| Revize hakkı tanımlı | |||
| Teslim süresi yazılı | |||
| Teslim sonrası destek süresi | |||
| İkinci yıl yenileme ücreti belli | |||
| Referanslar incelendi |
Tabloda boş kalan her hücre, imzadan önce netleştirmeniz gereken bir konu demektir.
Sık Karşılaşılan Uyarı İşaretleri
Aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsanız acele etmeyin ve ek bilgi isteyin:
- Teklifte kapsam yerine yalnızca tek bir toplam rakam var.
- "Google'da ilk sırada garanti" gibi kimsenin veremeyeceği vaatler var. Google sıralamasını hiçbir firma garanti edemez.
- Alan adı ve panel bilgileri konusunda net cevap verilmiyor.
- Yazılı teklif veya sözleşme istemeniz geçiştiriliyor.
- Tüm ödeme iş başlamadan peşin isteniyor ve teslim koşulları belirsiz.
- Önceki işlerinden hiçbir örnek gösterilemiyor veya gösterilen siteler artık yayında değil.
- Teklifte kullanılacak altyapı hakkında bilgi yok; sorduğunuzda anlaşılır bir yanıt alamıyorsunuz.
Bu işaretlerin biri tek başına firmanın kötü olduğu anlamına gelmez. Ama birkaçı bir araya geliyorsa daha fazla soru sormak ve alternatif teklifleri değerlendirmek akıllıca olur.
Firmayla Görüşmeden Önce Yapmanız Gerekenler
Bu yazıdaki 15 soruyu kendi notlarınıza kopyalayın ve görüştüğünüz her firmaya aynı sırayla sorun. Yanıtları yazılı alın, kontrol tablosunu doldurun ve boş kalan noktalar netleşmeden imza atmayın. Web sitesi yaptırırken dikkat edilmesi gerekenler konusunda en önemli ilke basit: sahiplik sizde, koşullar yazılı, beklentiler net olsun.
Webmilazım'da alan adı, panel erişimi, SSL, temel SEO ve Search Console kurulumu gibi konuları teklif aşamasında açıkça yazıyor; ödemenin yarısını başlangıçta, kalan yarısını teslimde alıyoruz. Bu soruları bize de sormak isterseniz iletişim sayfamız üzerinden ulaşabilir, kapsamımızı hizmetlerimiz sayfasında inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Alan adı kimin adına kaydedilmeli?
Alan adı her zaman işletmenin veya işletme sahibinin adına kaydedilmelidir. Firmanın adına yapılan kayıtlarda, iş ilişkisi sona erdiğinde alan adını devralmak zorlaşabilir. Kayıt bilgilerini ve alan adı paneline erişimi yazılı olarak talep etmeniz en güvenli yoldur.
Web sitesi yaptırırken sözleşme şart mı?
Yasal bir zorunluluk olup olmadığından bağımsız olarak, kapsamı, teslim süresini, revize hakkını, ödeme planını ve sahiplik konularını yazılı hâle getirmek her iki tarafı da korur. Kapsamlı projelerde sözleşmeyi bir avukata göstermenizi öneririz.
Web tasarım firmasının referanslarını nasıl kontrol ederim?
Firmanın paylaştığı sitelere hem bilgisayardan hem telefondan girin; hız, kullanım kolaylığı ve güncellik açısından inceleyin. Mümkünse referans gösterilen işletmelerden birine ulaşıp süreç ve teslim sonrası destek hakkında kısa bir görüş isteyin.
Web sitesinin kaynak dosyaları bana verilir mi?
Bu firmadan firmaya ve kullanılan altyapıya göre değişir. Hazır platform veya kiralık sistemlerde kaynak kodu verilmeyebilir; özel geliştirmelerde verilebilir. Önemli olan en azından içeriklerinizin, görsellerinizin ve verilerinizin yedeğini alabileceğinizin sözleşmede yazmasıdır.
Teslimden sonra site bozulursa kim sorumlu?
Bu, anlaştığınız destek ve bakım koşullarına bağlıdır. Teslim sonrası ücretsiz destek süresini, bu sürede hangi sorunların kapsandığını ve süre bittikten sonra bakımın nasıl ücretlendirileceğini baştan netleştirmeniz gerekir.
- #web tasarım firması seçimi
- #sözleşme
- #alan adı
- #kontrol listesi
- #KVKK
